观棋大吟

人有精游艺,予尝观弈棋。

算馀知造化,着外见几微。

好胜心无已,争先意不低。

当人尽宾主,对面如蛮夷。

财利激于衷,喜怒见于頄。

生杀在于手,与夺指于颐。

戾不殊冰炭,和不侔埙篪。

义不及朋友,情不通夫妻。

珠玉出怀袖,龙蛇走肝脾。

金汤起樽俎,剑戟交屏帏。

白昼役鬼神,平地蟠蛟螭。

空江响雷雹,陆海诛鲸鲵。

寒暑同舒惨,昏明共蔽亏。

山河璨于地,星斗会璇玑。

因睹输赢势,翻惊宠辱蹊。

高卑易裁制,返覆难拘羁。

心迹既一判,利害不两提。

卷舒当要会,取舍在须斯。

智者伤于诈,信者失于椎。

真伪之相杂,名实之都隳。

得者失之本,福为祸之梯。

乾坤支作讼,离坎变成睽。

弧矢相凌犯,言辞共诋欺。

何尝无胜负,未始绝兴衰。

前日之所是,今日之或非。

今日之所强,明日之或羸。

以古观后世,终天露端倪。

以今观往昔,何止乎庖羲。

尧舜行揖让,四凶犹趄趑。

汤武援干戈,三老诚有讥。

虽皋陶陈谟,而伊周献规。

曾未免矣夫,疗骨而伤肌。

仁为名所败,义为利所挤。

治乱不自已,因革徒从宜。

与贤不与子,贤愚生瑕玼。

与子不与贤,子孙生疮痍。

或苗民逆命,或有扈阻威。

或羿浞起衅,或管蔡造疑。

或商人征葛,或周人乘黎。

或鸣条振旅,或牧野搴旗。

灼见夏台日,曾照升自陑。

安知羑里月,不照逾孟师。

厉王奔于彘,幽王死于骊。

平王迁于洛,赧王败于伊。

或盟于召陵,或会于黄池。

或战于长岸,或弑于乾溪。

或入于鄢郢,或栖于会稽。

或屠于大梁,或入于临淄。

五霸共吞噬,七雄相鞭笞。

暴秦灭六国,楚汉决雄雌。

天尽于有日,地极于无涯。

遐迩都包括,纵横悉指挥。

井田方奕奕,兵甲正累累。

易之以阡陌,画之以郊畿。

销之以锋镝,焚之以书诗。

罢侯以置守,强干而弱枝。

重兵栖上郡,长城堑边陲。

自谓磐石固,万世无已而。

回天于指掌,割地于阶墀。

视人若蝼蚁,用财如沙泥。

阿房宫未毕,祖龙车至戏。

骊山卒未放,陈涉兵自蕲。

灞上心非浅,鸿门气正滋。

咸阳起烟焰,南郑奋熊罴。

人鬼同交错,风云共惨凄。

项强刘未胜,得鹿莫知谁。

约法三章在,收兵五国随。

庙堂成算重,帷幄坐筹奇。

广武貔貅怒,鸿沟虎豹饥。

荥阳留纪信,垓下别虞姬。

三杰才方展,千年运正熙。

山川旧形胜,日月新光辉。

正朔承三统,车书混四维。

方隅无割据,穷僻有羁縻。

后族争行日,军分南北司。

当时无佐命,何以救颠隮。

百战方全日,长兵震天垂。

岂知巫蛊事,祸起刘屈?。

冢宰司衡日,重明正渺弥。

见危能致命,无忝寄孤遗。

剧贼欺孤日,行同狐与狸。

宫中凌寡妇,殿上逐婴儿。

龙战知何所,冰坚正在兹。

溃堤虽患水,御水敢忘堤。

东汉重晞日,昆阳屋瓦飞。

幽忧新室鬼,狼籍渐台尸。

鄗邑追隆准,新安扫赤眉。

再逢火德王,复睹汉官仪。

窦邓缘中馈,阎梁挟牝鸡。

经何功殆尽,至董业都糜。

河洛少烟火,京都多蒿藜。

长天有鸟度,白骨无人悲。

城有隍须复,羊无血可刲。

大厦之将颠,非一木可支。

孟德提先手,仲谋藉世资。

玄德志不遂,竟终于涕洟。

西晋尚清谈,大计悬品题。

妇人执国命,骨肉生疠疵。

二主蒙霜露,五胡犯鼎彝。

世无管夷吾,令人重歔欷。

广陌羌尘合,中州胡马嘶。

龙光射牛斗,日影化虹蜺。

辟草来洛汭,垦田趋江湄。

二百有四年,方驾而并驰。

东晋分南尾,时或产灵芝。

凡经五改命,至陈卒昌隋。

国破西风暮,城荒春草萋。

长江空满目,行客浪沾衣。

后魏开北首,孝文几缉绥。

河阴旋有变,国分为东西。

尔朱夺高氏,宇文灭北齐。

及隋始并陈,四海为藩篱。

泛汴公私匮,征辽士卒疲。

有身皆厌苦,无口不嗟咨。

处处称年号,人人思乱离。

中原未有主,谁识非鹿麋。

千一难知日,天人相与期。

龙腾则云霭,虎步则风凄。

母后专朝日,相仍紊宫闱。

可嗟桓彦范,不杀武三思。

绣岭喧歌舞,渔阳动鼓鼙。

太平其可傲,徒罪一杨妃。

剑阁离天日,潼关漏虎貔。

两京皆覆没,九庙咸倾欹。

乐极则悲至,恩交则害携。

事无可奈何,举目谁与比。

自此藩方盛,都无臣子祗。

恃功而不朝,讨贼以为词。

各拥部兵盛,谁怜王室卑。

邀朝廷姑息,观社稷安危。

攻取非君命,诛求本自肥。

乘舆时播越,扈从或参差。

尾大知难运,鞭长岂易麾。

长奸忧必至,养虎害终贻。

国步何颠沛,君心空忸怩。

时来花烂漫,势去叶离披。

十姓分中夏,五家递通逵。

徒明星有烂,但东方未晞。

才返长芦镇,旋驱胡柳陂。

绛霄兵自取,玄武火何痴。

中渡降堪罪,栾城死可嗤。

太原朝见入,刘子夕闻啼。

事体重重别,人情旋旋移。

弃灰犹隐火,朽骨尚称龟。

谲诈多阴中,艰忧常自罹。

挠防肤革易,患救腹心迟。

语祸不旋踵,言伤浪噬脐。

欲升还陨落,将坠却扶持。

瞑眩人皆恶,康宁世共睎。

须能蠲重疾,始可谓良医。

久废田硗确,难行路险巇。

不逢真主出,何以见施为。

家国邅回极,君臣际会稀。

上天生假手,我宋遂开基。

睿算随方设,群豪引领归。

迄今百馀载,兵革民不知。

成败须归命,兴亡自系时。

天机不常设,国手无常施。

往事都陈迹,前书略可依。

比观之博弈,不差乎毫厘。

消长天旋运,阴阳道范围。

吉凶人变化,动静事枢机。

疾走者先颠,迟茂者后萎。

与其交受害,不若两忘之。

求鱼必以筌,获兔必以罤。

得之不能忘,羊质而虎皮。

道大闻老子,才难语仲尼。

造形能自悟,当局岂忧迷。

黑白焉能浼,死生奚足猗。

应机如破的,迎刃不容丝。

勿讶傍人笑,休防冷眼窥。

既能通妙用,何必患多岐。

同道道亦得,先天天弗违。

穷理以尽性,放言而遣辞。

视外方知简,听馀始识希。

大羹无以和,玄酒莫能漓。

上兵不可伐,巧历不可推。

善言不可道,逸驾不可追。

兄弟专乎爱,父子主于慈。

天下亦可授,此著不可私。

拼音

rén yǒu jīng yóu yì,yǔ cháng guān yì qí。

suàn yú zhī zào huà,zhe wài jiàn jǐ wēi。

hǎo shèng xīn wú yǐ,zhēng xiān yì bù dī。

dāng rén jǐn bīn zhǔ,duì miàn rú mán yí。

cái lì jī yú zhōng,xǐ nù jiàn yú kuí。

shēng shā zài yú shǒu,yǔ duó zhǐ yú yí。

lì bù shū bīng tàn,hé bù móu xūn chí。

yì bù jí péng yǒu,qíng bù tōng fū qī。

zhū yù chū huái xiù,lóng shé zǒu gān pí。

jīn tāng qǐ zūn zǔ,jiàn jǐ jiāo píng wéi。

bái zhòu yì guǐ shén,píng dì pán jiāo chī。

kōng jiāng xiǎng léi báo,lù hǎi zhū jīng ní。

hán shǔ tóng shū cǎn,hūn míng gòng bì kuī。

shān hé càn yú dì,xīng dòu huì xuán jī。

yīn dǔ shū yíng shì,fān jīng chǒng rǔ qī。

gāo bēi yì cái zhì,fǎn fù nán jū jī。

xīn jì jì yī pàn,lì hài bù liǎng tí。

juǎn shū dāng yào huì,qǔ shě zài xū sī。

zhì zhě shāng yú zhà,xìn zhě shī yú chuí。

zhēn wěi zhī xiāng zá,míng shí zhī dōu huī。

dé zhě shī zhī běn,fú wèi huò zhī tī。

qián kūn zhī zuò sòng,lí kǎn biàn chéng kuí。

hú shǐ xiāng líng fàn,yán cí gòng dǐ qī。

hé cháng wú shèng fù,wèi shǐ jué xīng shuāi。

qián rì zhī suǒ shì,jīn rì zhī huò fēi。

jīn rì zhī suǒ qiáng,míng rì zhī huò léi。

yǐ gǔ guān hòu shì,zhōng tiān lù duān ní。

yǐ jīn guān wǎng xī,hé zhǐ hū páo xī。

yáo shùn xíng yī ràng,sì xiōng yóu jū zī。

tāng wǔ yuán gàn gē,sān lǎo chéng yǒu jī。

suī gāo táo chén mó,ér yī zhōu xiàn guī。

céng wèi miǎn yǐ fū,liáo gǔ ér shāng jī。

rén wèi míng suǒ bài,yì wèi lì suǒ jǐ。

zhì luàn bù zì yǐ,yīn gé tú cóng yí。

yǔ xián bù yǔ zi,xián yú shēng xiá cǐ。

yǔ zi bù yǔ xián,zi sūn shēng chuāng yí。

huò miáo mín nì mìng,huò yǒu hù zǔ wēi。

huò yì zhuó qǐ xìn,huò guǎn cài zào yí。

huò shāng rén zhēng gé,huò zhōu rén chéng lí。

huò míng tiáo zhèn lǚ,huò mù yě qiān qí。

zhuó jiàn xià tái rì,céng zhào shēng zì ér。

ān zhī yǒu lǐ yuè,bù zhào yú mèng shī。

lì wáng bēn yú zhì,yōu wáng sǐ yú lí。

píng wáng qiān yú luò,nǎn wáng bài yú yī。

huò méng yú zhào líng,huò huì yú huáng chí。

huò zhàn yú zhǎng àn,huò shì yú qián xī。

huò rù yú yān yǐng,huò qī yú huì jī。

huò tú yú dà liáng,huò rù yú lín zī。

wǔ bà gòng tūn shì,qī xióng xiāng biān chī。

bào qín miè liù guó,chǔ hàn jué xióng cí。

tiān jǐn yú yǒu rì,dì jí yú wú yá。

xiá ěr dōu bāo kuò,zòng héng xī zhǐ huī。

jǐng tián fāng yì yì,bīng jiǎ zhèng lèi lèi。

yì zhī yǐ qiān mò,huà zhī yǐ jiāo jī。

xiāo zhī yǐ fēng dī,fén zhī yǐ shū shī。

bà hóu yǐ zhì shǒu,qiáng gàn ér ruò zhī。

zhòng bīng qī shàng jùn,zhǎng chéng qiàn biān chuí。

zì wèi pán shí gù,wàn shì wú yǐ ér。

huí tiān yú zhǐ zhǎng,gē dì yú jiē chí。

shì rén ruò lóu yǐ,yòng cái rú shā ní。

ā fáng gōng wèi bì,zǔ lóng chē zhì xì。

lí shān zú wèi fàng,chén shè bīng zì qí。

bà shàng xīn fēi qiǎn,hóng mén qì zhèng zī。

xián yáng qǐ yān yàn,nán zhèng fèn xióng pí。

rén guǐ tóng jiāo cuò,fēng yún gòng cǎn qī。

xiàng qiáng liú wèi shèng,dé lù mò zhī shuí。

yuē fǎ sān zhāng zài,shōu bīng wǔ guó suí。

miào táng chéng suàn zhòng,wéi wò zuò chóu qí。

guǎng wǔ pí xiū nù,hóng gōu hǔ bào jī。

xíng yáng liú jì xìn,gāi xià bié yú jī。

sān jié cái fāng zhǎn,qiān nián yùn zhèng xī。

shān chuān jiù xíng shèng,rì yuè xīn guāng huī。

zhèng shuò chéng sān tǒng,chē shū hùn sì wéi。

fāng yú wú gē jù,qióng pì yǒu jī mí。

hòu zú zhēng xíng rì,jūn fēn nán běi sī。

dāng shí wú zuǒ mìng,hé yǐ jiù diān jī。

bǎi zhàn fāng quán rì,zhǎng bīng zhèn tiān chuí。

qǐ zhī wū gǔ shì,huò qǐ liú qū。

zhǒng zǎi sī héng rì,zhòng míng zhèng miǎo mí。

jiàn wēi néng zhì mìng,wú tiǎn jì gū yí。

jù zéi qī gū rì,xíng tóng hú yǔ lí。

gōng zhōng líng guǎ fù,diàn shàng zhú yīng ér。

lóng zhàn zhī hé suǒ,bīng jiān zhèng zài zī。

kuì dī suī huàn shuǐ,yù shuǐ gǎn wàng dī。

dōng hàn zhòng xī rì,kūn yáng wū wǎ fēi。

yōu yōu xīn shì guǐ,láng jí jiàn tái shī。

hào yì zhuī lóng zhǔn,xīn ān sǎo chì méi。

zài féng huǒ dé wáng,fù dǔ hàn guān yí。

dòu dèng yuán zhōng kuì,yán liáng xié pìn jī。

jīng hé gōng dài jǐn,zhì dǒng yè dōu mí。

hé luò shǎo yān huǒ,jīng dōu duō hāo lí。

zhǎng tiān yǒu niǎo dù,bái gǔ wú rén bēi。

chéng yǒu huáng xū fù,yáng wú xuè kě kuī。

dà shà zhī jiāng diān,fēi yī mù kě zhī。

mèng dé tí xiān shǒu,zhòng móu jí shì zī。

xuán dé zhì bù suì,jìng zhōng yú tì tì。

xī jìn shàng qīng tán,dà jì xuán pǐn tí。

fù rén zhí guó mìng,gǔ ròu shēng lì cī。

èr zhǔ méng shuāng lù,wǔ hú fàn dǐng yí。

shì wú guǎn yí wú,lìng rén zhòng xū xī。

guǎng mò qiāng chén hé,zhōng zhōu hú mǎ sī。

lóng guāng shè niú dòu,rì yǐng huà hóng ní。

pì cǎo lái luò ruì,kěn tián qū jiāng méi。

èr bǎi yǒu sì nián,fāng jià ér bìng chí。

dōng jìn fēn nán wěi,shí huò chǎn líng zhī。

fán jīng wǔ gǎi mìng,zhì chén zú chāng suí。

guó pò xī fēng mù,chéng huāng chūn cǎo qī。

zhǎng jiāng kōng mǎn mù,xíng kè làng zhān yī。

hòu wèi kāi běi shǒu,xiào wén jǐ jī suí。

hé yīn xuán yǒu biàn,guó fēn wèi dōng xī。

ěr zhū duó gāo shì,yǔ wén miè běi qí。

jí suí shǐ bìng chén,sì hǎi wèi fān lí。

fàn biàn gōng sī kuì,zhēng liáo shì zú pí。

yǒu shēn jiē yàn kǔ,wú kǒu bù jiē zī。

chù chù chēng nián hào,rén rén sī luàn lí。

zhōng yuán wèi yǒu zhǔ,shuí shí fēi lù mí。

qiān yī nán zhī rì,tiān rén xiāng yǔ qī。

lóng téng zé yún ǎi,hǔ bù zé fēng qī。

mǔ hòu zhuān cháo rì,xiāng réng wěn gōng wéi。

kě jiē huán yàn fàn,bù shā wǔ sān sī。

xiù lǐng xuān gē wǔ,yú yáng dòng gǔ pí。

tài píng qí kě ào,tú zuì yī yáng fēi。

jiàn gé lí tiān rì,tóng guān lòu hǔ pí。

liǎng jīng jiē fù méi,jiǔ miào xián qīng yī。

lè jí zé bēi zhì,ēn jiāo zé hài xié。

shì wú kě nài hé,jǔ mù shuí yǔ bǐ。

zì cǐ fān fāng shèng,dōu wú chén zi zhī。

shì gōng ér bù cháo,tǎo zéi yǐ wèi cí。

gè yōng bù bīng shèng,shuí lián wáng shì bēi。

yāo cháo tíng gū xī,guān shè jì ān wēi。

gōng qǔ fēi jūn mìng,zhū qiú běn zì féi。

chéng yú shí bō yuè,hù cóng huò cān chà。

wěi dà zhī nán yùn,biān zhǎng qǐ yì huī。

zhǎng jiān yōu bì zhì,yǎng hǔ hài zhōng yí。

guó bù hé diān pèi,jūn xīn kōng niǔ ní。

shí lái huā làn màn,shì qù yè lí pī。

shí xìng fēn zhōng xià,wǔ jiā dì tōng kuí。

tú míng xīng yǒu làn,dàn dōng fāng wèi xī。

cái fǎn zhǎng lú zhèn,xuán qū hú liǔ bēi。

jiàng xiāo bīng zì qǔ,xuán wǔ huǒ hé chī。

zhōng dù jiàng kān zuì,luán chéng sǐ kě chī。

tài yuán cháo jiàn rù,liú zi xī wén tí。

shì tǐ zhòng zhòng bié,rén qíng xuán xuán yí。

qì huī yóu yǐn huǒ,xiǔ gǔ shàng chēng guī。

jué zhà duō yīn zhōng,jiān yōu cháng zì lí。

náo fáng fū gé yì,huàn jiù fù xīn chí。

yǔ huò bù xuán zhǒng,yán shāng làng shì qí。

yù shēng hái yǔn luò,jiāng zhuì què fú chí。

míng xuàn rén jiē è,kāng níng shì gòng xī。

xū néng juān zhòng jí,shǐ kě wèi liáng yī。

jiǔ fèi tián qiāo què,nán xíng lù xiǎn xī。

bù féng zhēn zhǔ chū,hé yǐ jiàn shī wèi。

jiā guó zhān huí jí,jūn chén jì huì xī。

shàng tiān shēng jiǎ shǒu,wǒ sòng suì kāi jī。

ruì suàn suí fāng shè,qún háo yǐn lǐng guī。

qì jīn bǎi yú zài,bīng gé mín bù zhī。

chéng bài xū guī mìng,xīng wáng zì xì shí。

tiān jī bù cháng shè,guó shǒu wú cháng shī。

wǎng shì dōu chén jì,qián shū lüè kě yī。

bǐ guān zhī bó yì,bù chà hū háo lí。

xiāo zhǎng tiān xuán yùn,yīn yáng dào fàn wéi。

jí xiōng rén biàn huà,dòng jìng shì shū jī。

jí zǒu zhě xiān diān,chí mào zhě hòu wēi。

yǔ qí jiāo shòu hài,bù ruò liǎng wàng zhī。

qiú yú bì yǐ quán,huò tù bì yǐ tí。

dé zhī bù néng wàng,yáng zhì ér hǔ pí。

dào dà wén lǎo zi,cái nán yǔ zhòng ní。

zào xíng néng zì wù,dāng jú qǐ yōu mí。

hēi bái yān néng měi,sǐ shēng xī zú yī。

yīng jī rú pò de,yíng rèn bù róng sī。

wù yà bàng rén xiào,xiū fáng lěng yǎn kuī。

jì néng tōng miào yòng,hé bì huàn duō qí。

tóng dào dào yì dé,xiān tiān tiān fú wéi。

qióng lǐ yǐ jǐn xìng,fàng yán ér qiǎn cí。

shì wài fāng zhī jiǎn,tīng yú shǐ shí xī。

dà gēng wú yǐ hé,xuán jiǔ mò néng lí。

shàng bīng bù kě fá,qiǎo lì bù kě tuī。

shàn yán bù kě dào,yì jià bù kě zhuī。

xiōng dì zhuān hū ài,fù zi zhǔ yú cí。

tiān xià yì kě shòu,cǐ zhù bù kě sī。

作者介绍

邵雍

宋 · 1011年 - 1077年

字尧夫,北宋著名理学家、数学家、诗人,生于林县上杆庄(今河南林州市刘家街村邵康村,一说生于范阳,即今河北涿州大邵村),与周敦颐、张载、程颢、程颐并称北宋五子。天圣四年(1026年),邵雍16岁,随其父到共城苏门山,卜居于此地。宋仁宗康定元年(1040年),邵雍30岁,游历河南,因将父母葬在伊水(河南境内南洛水支流)之上,遂而成为河南(今河南洛阳)人。 少有志,喜刻苦读书并游历天下,并悟到"道在是矣",而后师从李之才学《河图》《洛书》与伏羲八卦,学有大成,并著有《皇极经世》《观物内外篇》《先天图》《渔樵问对》《伊川击壤集》《梅花诗》等。宋仁宗皇祐元年(1049年)定居洛阳,以教授为生。嘉祐七年(1062年),移居洛阳天宫寺西天津桥南,自号安乐先生。出游时必坐一小车,由一人牵拉。宋仁宗嘉祐与宋神宗熙宁初,两度被举,均称疾不赴。熙宁十年(1077年)病卒,终年六十七岁。宋哲宗元祐中赐谥康节。

查看全部作品 →